22.07.2026
Dijital Ürün Pasaportu Sicili Kullanıma Açıldı: Firmaları Ne Bekliyor?
Avrupa Komisyonu, Dijital Ürün Pasaportu Sicili'ni (DPP Registry) 20 Temmuz 2026'da canlı sistem ve ayrı bir test ortamıyla birlikte kullanıma açtı. Bu adım, Dijital Ürün Pasaportu'nun (DPP) firmalar açısından uygulanabilir hâle gelmesinde operasyonel dönüm noktası oluşturuyor. (European Commission, 2026a)
Ancak Sicilin açılması, AB pazarındaki bütün ürünlerin hemen bir DPP'ye sahip olması veya tüm firmaların bugün kayıt yaptırması gerektiği anlamına gelmiyor. Yükümlülükler, ilgili yetki devrine dayanan düzenlemelere veya diğer ürün bazlı AB mevzuatına göre, ürün grupları için farklı tarihlerde yürürlüğe girecek. Komisyonun açıkladığı ilk uygulama tarihi, belirli büyük batarya türleri için 18 Şubat 2027. (European Commission, 2026a, 2026b)
DPP Registry Nedir?
DPP Registry, AB pazarına sunulan ürünlerin Dijital Ürün Pasaportları için ortak bir indeksleme ve kayıt hizmetidir. Sicil; benzersiz ürün tanımlayıcılarını, kayıt bilgilerini ve üst düzey metaveriyi güvenli bir merkezi kayıtta tutar. İlgili yetki devrine dayanan düzenlemeler veya diğer AB mevzuatı, belirli ürün grupları için Sicilde ek bilgilerin tutulmasını da zorunlu kılabilir. (European Commission, 2026b)
Sistemin temel işlevi, bir DPP'nin kayıtlı olduğunu doğrulayabilmek ve ilgili pasaporta güvenilir bir referans üzerinden erişebilmektir. Başarılı bir kayıt işleminin ardından Sicil, merkezi kaydı tanımlayan bir Unique Registration Identifier (URI) üretir. Bu kayıt, ekonomik operatörün sağladığı Unique Product Identifier (UPI) aracılığıyla ayrıntılı DPP verisine bağlanır. (European Commission, 2026c, pp. 47, 49)
Sicil, yetkili makamların denetim çalışmalarını da destekler. Gümrük makamları, ithal edilen bir ürünün geçerli ve kayıtlı bir DPP'si bulunup bulunmadığını ve eşya kodunun sağlanıp sağlanmadığını elektronik olarak kontrol edebilir. Piyasa gözetimi makamları ise görevleri kapsamında kayıtlı DPP'lere erişebilir. Bu süreçlerin ayrıntıları ve uygulanma zamanı, ilgili mevzuat ve sonraki uygulama rehberleriyle netleşecektir. (European Commission, 2026b)
DPP Registry Ne Değildir?
Sistemi doğru anlamak için en önemli ayrım şu: DPP Registry, bütün ürün pasaportu verilerinin tutulduğu merkezi bir veri deposu değildir. Sicil DPP'nin tamamını oluşturmaz, barındırmaz veya ekonomik operatör adına güncellemez. Yalnızca DPP'yi tanımlamak ve ona erişmek için gereken sınırlı kayıt kümesini saklar. (European Commission, 2026b, 2026c, p. 35)
Ürüne ait sürdürülebilirlik, uygunluk ve diğer ayrıntılı bilgiler merkezi olmayan bir yapıda tutulur. Bu veriler ekonomik operatörün kendi sisteminde veya görevlendirdiği bir DPP hizmet sağlayıcısında barındırılabilir. Verilerin DPP'nin yaşam döngüsü boyunca erişilebilir, doğru ve güncel olmasını sağlama sorumluluğu ekonomik operatörde kalır. (European Commission, 2026b, 2026c, pp. 35–36)
Sistem Nasıl İşleyecek?
Fiziksel ürün üzerindeki veri taşıyıcı, elektronik DPP'ye erişimi sağlayan benzersiz ürün tanımlayıcısını taşır. UPI, URL tabanlı zorunlu bir DPP niteliğidir ve DPP verisinin barındırıldığı konuma çözümlenebilmelidir. Tüketici veya yetkili kullanıcı veri taşıyıcıyı okuduğunda, gerekli bilgilere bu bağlantı üzerinden ulaşır. (European Commission, 2026c, pp. 4, 47, 49)
Ekonomik operatör, ilgili ürün mevzuatında tanımlanan gerekliliklere ve veri şemasına göre DPP'yi hazırlar. Ardından UPI'yi ve istenen diğer kayıt bilgilerini Sicile gönderir. Sicil ayrıntılı veriyi kopyalamak yerine merkezi kayıt kaydını, tanımlayıcıları ve ilgili metaveriyi tutar. Böylece ürün, Sicildeki kayıt ve merkezi olmayan DPP veri kaynağı arasında doğrulanabilir bir bağlantı kurulur. (European Commission, 2026b) (European Commission, 2026c, pp. 35–38)
DPP kaydı model, parti veya tekil ürün düzeyinde yapılabilecek şekilde tasarlanmıştır. Hangi tanımlama seviyesinin uygulanacağı ürün grubuna özgü kurallara bağlı olacaktır. Kullanıcı kılavuzunda gösterilen mevcut batarya akışında yalnızca tekil ürün düzeyi seçilebilmektedir. (European Commission, 2026c, pp. 38–39)
Ekonomik Operatörler Sisteme Nasıl Dahil Olacak?
DPP kaydı yapabilmek için ekonomik operatörün önce doğrulanması gerekir. Kılavuza göre yalnızca doğrulanmış ekonomik operatörler Sicilde DPP kaydedebilir ve yönetebilir. (European Commission, 2026c, p. 3)
İlk adım, mevcut bir EU Login hesabıyla kimlik doğrulamak veya yeni bir hesap oluşturmaktır. Kullanıcı daha sonra organizasyon kaydını başlatır ve ekonomik operatörün tüzel kişi mi, kendi adına hareket eden gerçek kişi mi olduğunu seçer. Organizasyonun adı, yasal adresi, tanımlayıcısı ve uygunluk konularında kullanılacak iletişim bilgileri sisteme girilir. (European Commission, 2026c, pp. 5–17)
Doğrulama aşamasında yasal temsilcinin bilgileri sunulur. Sistem, girilen organizasyon bilgilerini içeren ve Avrupa Komisyonu tarafından mühürlenen bir PDF beyanı üretir. Bu belge indirildikten sonra sistem dışında uygun nitelikli elektronik imza veya mühürle karşı imzalanır ya da mühürlenir ve doğrulama için tekrar yüklenir. (European Commission, 2026c, pp. 17–25)
Kılavuz, tüzel kişi ekonomik operatörün beyanında bir Nitelikli Güven Hizmeti Sağlayıcısı (QTSP) tarafından verilen nitelikli elektronik mühür (QSeal) kullanılmasını istiyor. Kendi adına hareket eden gerçek kişi için ise nitelikli elektronik imza (QES) gerekiyor. Doğrulama başarılı olduğunda başvuru sahibi yeni organizasyonun yöneticisi oluyor ve DPP kayıt işlemlerine erişebiliyor. (European Commission, 2026c, pp. 23, 27–29)
Türkiye’de kurulu bir tüzel kişi, ilgili ürün mevzuatı bakımından DPP kaydından sorumlu ekonomik operatör sıfatına sahipse ve Sicilin kimlik doğrulama koşullarını karşılıyorsa doğrudan doğrulanarak kayıt işlemi yapabilir. Sicil işlemleri için aracı bir kuruluş kullanılması zorunlu değildir. (European Commission, 2026d, Articles 4(2)(b), 8(5), & 19(4))
Bu sonuç yalnızca DPP Registry’ye erişim ve kayıt mekanizmasıyla ilgilidir. Ürün bazlı AB mevzuatının ayrıca AB’de yerleşik ithalatçı, yetkili temsilci veya başka bir sorumlu ekonomik operatör gerektirip gerektirmediğini ortadan kaldırmaz.
Eklenen belge taslak olduğundan, bu iddianın yayımlanacak makalede kesin hukuki bilgi olarak kullanılabilmesi için kabul edilmiş nihai Uygulama Tüzüğü metniyle doğrulanması gerekir.
Kullanıcı Arayüzü, API ve Test Ortamı
Komisyon, DPP kaydının güvenli kullanıcı arayüzü veya API üzerinden yapılabileceğini belirtiyor. API seçeneği, uygun olduğu durumlarda kayıt sürecinin firmaların mevcut dijital sistemlerine entegre edilmesine imkân tanıyor. (European Commission, 2026a)
Kullanıcı kılavuzundaki arayüz, tek bir DPP için çevrimiçi form ile tekli veya toplu kayıtlar için JSON ya da XML dosya yükleme seçeneklerini içeriyor. Bir dosyada en fazla 100 kayıt talebi bulunabiliyor. Aynı toplu gönderimde bir DPP'de hata olması hâlinde gönderimin tamamı reddediliyor. Bu nedenle yüksek hacimli kayıt planlayan firmaların veri doğrulama ve hata yönetimi süreçlerini daha baştan tasarlaması önem taşıyor. (European Commission, 2026c, pp. 37, 40–44)
Ekonomik operatörler, kayıt işlemi için güvenli elektronik belge biçiminde kayıt kanıtı da talep edebiliyor. Komisyon, bu belgenin özellikle işletmeler arası işlemlerde üçüncü taraflara uygunluğun gösterilmesinde kullanılabileceğini belirtiyor. Bununla birlikte kayıt kanıtının ürünün bütün uygunluk şartlarını tek başına karşıladığı sonucuna varılmamalı; belgenin hukuki etkisi ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. (European Commission, 2026a)
Ayrı test ortamı, organizasyon kaydı, doğrulama ve DPP kayıt akışlarını üretim verisini etkilemeden denemek için hazırlanmış bir alan. Test ortamındaki bilgiler üretime taşınmıyor ve daha sonra silinebiliyor. Kılavuza göre test ortamı için üretimde kullanılandan farklı bir EU Login hesabı kullanılmalı; organizasyon burada da geçerli veriler ve gereken imza veya mühürlerle ayrıca doğrulanmalı. (European Commission, 2026c, p. 46)
Komisyonun 20 Temmuz duyurusu Sicilin canlı olduğunu bildirirken, 17 Temmuz tarihli kullanıcı kılavuzu bataryalara ilişkin semantik içeriğin henüz geliştirilmekte olması nedeniyle başarılı DPP kaydının o sırada mümkün olmadığını belirtiyor. Sağlanan kaynaklar bu durumun 20 Temmuz itibarıyla değişip değişmediğini teyit etmiyor. Firmaların üretim kaydı planlamadan önce ilgili ürün grubunun Sicilde fiilen kayda açık olup olmadığını güncel teknik dokümantasyondan kontrol etmesi gerekiyor. (European Commission, 2026a, 2026c, pp. 36, 42)
Türkiye'deki İhracatçılar Açısından Ne Anlama Geliyor?
DPP Registry'nin faaliyete geçmesi, AB'ye ihracat yapan firmalar için düzenleme, ürün verisi ve IT çalışmalarının aynı program altında ele alınmasını gerektiren yeni bir uygulama aşamasına işaret ediyor. Önce ürün portföyünün hangi DPP mevzuatına tabi olacağı ve yükümlülüklerin hangi tarihte başlayacağı belirlenmeli.
Kapsama girecek firmaların ürün verisinin hangi sistemlerde bulunduğunu, hangi bilgilerin eksik olduğunu ve DPP'nin nerede barındırılacağını değerlendirmesi gerekiyor. UPI'nin barındırılan veriye sürekli biçimde çözümlenebilmesi, organizasyon doğrulamasının tamamlanması ve uygun kayıt kanalının seçilmesi de hazırlığın parçaları. Kesin veri alanları, kayıt granülerliği ve takvim ise ilgili ürün grubuna yönelik düzenlemelerle belirlenecek. (European Commission, 2026b)
Firmalar Bugün Ne Yapmalı?
Firmalar ilk olarak ürünlerinin yaklaşan DPP yükümlülüklerinden etkilenip etkilenmeyeceğini ve olası uygulama tarihlerini belirlemeli. Ardından uygunluk, sürdürülebilirlik, ürün verisi ve IT ekipleri arasında açık bir sorumluluk yapısı kurulmalı.
Mevcut ürün tanımlama yaklaşımı gözden geçirilmeli, gerekli verilerin kaynakları haritalanmalı ve DPP verisinin firma içinde mi yoksa bir hizmet sağlayıcıda mı barındırılacağı kararlaştırılmalı. Organizasyon doğrulaması için yasal temsilci bilgileri ile QES veya QSeal gereklilikleri erkenden incelenmeli. Beklenen kayıt hacmine göre kullanıcı arayüzü, dosya yükleme veya API seçenekleri değerlendirilmeli ve üretime geçmeden önce test ortamında süreç denenmeli.
En önemlisi, ürün bazlı yetki devrine dayanan düzenlemeler, diğer ilgili AB mevzuatı, semantik veri şemaları ve uygulama rehberleri yakından izlenmeli. Sicilin kullanıma açılması hazırlığa başlanması için somut bir işaret olsa da yükümlülüklerin içeriğini ve zamanını belirleyen bu ürün-spesifik kurallardır.
Sonuç
DPP Registry'nin kullanıma açılması, Dijital Ürün Pasaportu'nu yalnızca düzenleme ve standardizasyon gündemi olmaktan çıkararak organizasyon doğrulaması, ürün tanımlama, veri barındırma ve sistem entegrasyonu gerektiren operasyonel bir konu hâline getiriyor.
Firmalar açısından doğru yaklaşım, bütün ürünler için aynı anda harekete geçildiği varsayımıyla acele etmek değil; ürün kapsamını doğrulamak, sorumlulukları belirlemek ve güvenilir veri altyapısını kademeli olarak hazırlamak. Merkezi Sicil ile merkezi olmayan DPP verisi arasındaki ayrımı doğru kuran ve ürün-spesifik mevzuatı izleyen firmalar, yaklaşan uygulama tarihlerine daha kontrollü biçimde hazırlanabilir.
Kaynakça
European Commission. (2026a, July 20). The Digital Product Passport Registry is now live. https://single-market-economy.ec.europa.eu/news/digital-product-passport-registry-now-live-2026-07-20_en
European Commission. (2026b). The DPP Registry. https://single-market-economy.ec.europa.eu/single-market/digital-product-passport/dpp-registry_en
European Commission. (2026c, July 17). DPP Registry User Guide for Economic Operators (Version 1.0).
European Commission. (2026d, April 29). Draft Commission Implementing Regulation laying down the implementation arrangements for the Digital Product Passport Registry. https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/16052-Digital-Product-Passport-Registry_en